Mobilemed – rehabilitacja z dojazdem do domu
Wizyty w godzinach: 7:30 - 22:00, Kontakt: +48 544 440 000
Logo MobileMed
Strona główna » Oferta » Rehabilitacja » Fizjoterapia » Rehabilitacja niemowląt

Rehabilitacja niemowląt

Rehabilitacja niemowląt – rodzaje

NDT BOBATH

Rozwój dziecka w dużej mierze zależy od sposobu pielęgnacji maleństwa. Podczas terapii metodą NDT Bobath dziecku dostarczane są prawidłowe doznania czuciowe i ruchowe. Terapeuta skupia się na całym ciele niemowlaka mobilizując go do pracy. Terapia nie powoduje bólu czy strachu u maleństwa. Podczas wizyty terapeuta zachęca rodziców do brania czynnego udziału w rehabilitacji, tłumaczy do czego służy konkretne ćwiczenie i odpowiada na nurtujące pytania. Rehabilitacja jest dostosowana do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka. Terapia metodą NDT Bobath jest przeprowadzona w zgodzie z naturalnym dobowym rytmem snu i czuwaniem maleństwa. Najlepiej jeżeli czas rehabilitacji nie przypada w porę snu i jest prowadzona około godziny po posiłku.

INTEGRACJA SENSORYCZNA

Integracja sensoryczna to prawidłowa organizacja wrażeń sensorycznych czyli bodźców napływających przez receptory. Mózg otrzymując informacje od wszystkich zmysłów dokonuje rozpoznania, segregowania i interpretacji oraz integruje je z wcześniejszymi doświadczeniami. Integracja sensoryczna rozpoczyna się w okresie płodowym i trwa do około 7 roku życia. Ważne jest, aby dziecko nabyło określone umiejętności aby uniknąć powstawania problemów z funkcjonowaniem w przyszłości.

Terapia integracji sensorycznej jest prowadzona przez wykwalifikowanego terapeutę po uprzedniej diagnozie. Terapię można porównać do „naukowej zabawy”, podczas której dziecko integruje bodźce zmysłowe i doświadczenia płynące do ośrodkowego układu nerwowego. Terapeuta stymuluje zmysły dziecka i usprawnia procesy takie jak motoryka czy koordynacja wzrokowo-ruchowa. Jego zadaniem jest zastosowanie odpowiednich technik aby wyeliminować lub wyhamować niepożądane bodźce.

Podczas terapii integracji sensorycznej terapeuta stawia dziecku zadania znajdujące się w strefie najbliższego rozwoju. Każde zadanie jest wyzwaniem dla dziecka i jego układu nerwowego, nie jest ani za trudne, ani zbyt łatwe. Dzięki balansowaniu na granicy możliwości dziecka poprawia się pracę jego układu nerwowego i wpływa pozytywnie na procesy uczenia się. Terapia bazuje na neurofizjologii. Fizjoterapeuci wiedzą jak działa mózg oraz w jaki sposób zmysły odbierają i integrują informacje potrzebne do codziennego funkcjonowania. Należy podkreślić, że z problemów w zakresie integracji sensorycznej dzieci nie wyrastają. Problemy „rosną” razem z nimi dlatego ważna jest wczesna interwencja aby odpowiednio zadbać o prawidłowy rozwój.

METODA VOJTY

Metoda Vojty polega na zadbaniu o prawidłowy rozwój dziecka, który odbywa się poprzez eliminację złych odruchów i wskazanie prawidłowych. Rozwój dziecka działa schematycznie. Aby przejść do wyższego poziomu i nauczyć się czegoś nowego, musi najpierw przejść przez wcześniejsze etapy i nabyć potrzebne umiejętności. Może się okazać, że na pewnych etapach rozwój zostaje zablokowany i dziecko stara się radzić na swój sposób np. zamiast raczkować zaczyna pełzać. Należy nie dopuścić do kształtowania takich nawyków i jak najwcześniej zacząć terapię wtedy nie zdążą się utrwalić nieprawidłowe odruchy.

Ćwiczenia metodą Vojty wykonują rodzice po przeszkoleniu przez rehabilitanta. Dziecko powinno być wypoczęte i najedzone aby nic nie odwracało jego uwagi. Podczas rehabilitacji powinno leżeć na płaskim podłożu. Rehabilitację można wykonywać podczas codziennych czynności jednak nie należy samemu wybierać rodzaju ćwiczeń i czasu, powinien to ustalić rehabilitant. Głównym wskazaniem do zastosowania metody Vojty jest m.in. porażenie mózgowe, asymetria ciała, skrzywienie kręgosłupa, dysplazja stawów biodrowych czy przepuklina oponowo-rdzeniowa.

MÓZGOWE PORAŻENIE DZIECIĘCE

Do mózgowego porażenia dziecięcego dochodzi w okresie płodowym. Choroba jest wynikiem uszkodzenia mózgu powstałego w okresie okołoporodowym. Ryzyko zachorowania dziecka na mózgowe porażenie dziecięce wzrasta także, jeśli matka przebyła w ciązy m. in. choroby takie jak: różyczka, toksoplazmoza czy cytomegalia oraz przyjmowałą  niektóre leki. Dodatkowo ryzyko wzrasta jeśli poród był bardzo długi i skomplikowany.

Objawy mogą być widoczne już u noworodków i przejawiać się asymetrią w ułożeniu ciała, nadmierną wiotkością mięśni, trudnością w połykaniu pokarmów i drgawkami. Uszkodzenia o mniejszym stopniu mogą się uwidocznić w późniejszym okresie.

Ze względu na różne objawy można wyodrębnić kilka postaci mózgowego porażenia dziecięcego:

hemiplegia – porażenie połowiczne, dotyczą zaburzeń postawy, ruchów i napięcia mięśniowego po jednej stronie ciała. Cechą charakterystyczną jest zgięciowe ustawienie ręki i nogi. Czasem występuje zaburzenie w czuciu i dotyku.

diplegia – porażenie obustronne, najczęściej w kończynach dolnych. Dzieci z tym porażeniem poruszają się na palcach, z przywiedzionymi kolanami. Często chorzy muszą poruszać się o kulach lub przy pomocy balkonika.

porażenie czterokończynowe – zaburzenia dotyczą całego ciała. Dzieci mają duże trudności z utrzymaniem głowy i kontrolą mięśni okołoruchowych, mają trudności z gryzieniem, połykaniem i mową. Mogą jedynie leżeć, pełzać lub siedzieć.

dyskineza – charakterystycznym objawem są mimowolne ruchy obejmujące mięśnie twarzy.

ataxia – objawia się drżeniem kończyn przy próbie wykonania jakiegoś ruchu.

Pewnych uszkodzeń nie da się odwrócić, jednak przy zastosowaniu odpowiedniej terapii wiele dobrze rokuje. Leczenie musi być rozpoczęte szybko jeśli ma być skuteczne. Główną rolę w leczeniu odgrywa neurolog, jednak równie ważna jest rehabilitacja. Do najpopularniejszych stosowanych metod należy metoda Vojty, NDT Bobath czy metoda Peto.

WADY DYSRAFICZNE RDZENIA KRĘGOWEGO

USZKODZENIE SPLOTU RAMIENNEGO

Najczęściej do uszkodzeń splotu ramiennego dochodzi podczas porodu, zaburzenia są konsekwencją dwóch mechanizmów: rozciągania lub zgniecenia. Uszkodzenia mają różne stopnie ciężkości i mogą dotyczyć wielu części splotu. Nie ma trudności w rozpoznaniu uszkodzenia splotu ramiennego, ponieważ uszkodzenia górnej i dolnej części znacząco różnią się od siebie. Jest kilka metod jakimi można leczyć uszkodzenie splotu ramiennego.

Istnieje kilka rodzajów uszkodzenia splotu ramiennego:

Neurapraxia – najczęstsza i najlżejsza forma uszkodzenia, która polega na naciągnięciu lub naderwaniu włókien nerwowych. Objawia się osłabieniem mięśni w okolicy urazu, zaburzeniem czucia oraz dużą nadwrażliwością ruchową.

Niedowład Erba – występuje gdy uszkodzeniu ulegają nerwy sploty ramiennego w górnej części ramienia. Polega na całkowitym zerwaniu włókien nerwowych. Zagrożenia związane z porażeniem Erba to pełny lub częściowy niedowład ramienia, utrata funkcji czuciowych lub motorycznych w ramieniu, zmniejszona siła uścisku dłoni. Ramię może być też przesunięte ku przodowi lub zwisać bezwiednie.

Niedowład Klumpkego – dotyka dolne odcinki włókien nerwowych co skutkuje odrętwieniem i utratą czucia w ramieniu, a samo ramię przybiera szponiasty wygląd. Niedowład dotyka ręki, nadgarstka i ramienia. Przyczyną niedowładu Klumpkego zwykle jest dystocja barkowa, jest to sytuacja gdy główka dziecka jest już na zewnątrz ale jego bark zaklinował się w miednicy matki. W zależności od ciężaru przypadku niedowład ulega samowyleczeniu, w innych leczenie może być niezbędne.

Najważniejsza jest rehabilitacja, ponieważ pozwala przywrócić ruch w porażonym nerwie. Do najczęściej stosowanych metod stymulujących rozwój neurologiczny dziecka i ułatwiający aktywność mięśni jest metoda Vojty i NDT Bobath.

KRĘCZ SZYI

Kręcz szyi to wada wykrywana najczęściej zaraz po narodzinach dziecka, która wynika z urazu okołoporodowego. Maluch przeciskając się przez kanał rodny uszkadza sobie jeden z mięśni (mostkowo-obojczykowo-sutkowy), który ulega zbliznowaceniu i skróceniu. Kręcz może być też skutkiem nieprawidłowego ułożenia w łonie matki. Wada ta wymaga rehabilitacji, a leczenie jest najskuteczniejsze wtedy, gdy diagnoza zostanie szybko postawiona. Jednym z pierwszych objawów jest występowanie wyczuwalnego zgrubienia w okolicy szyi. Nie jest on bolesny jednak powoduje, że dziecko położone na pleckach lub brzuszku przechyla główkę na bok w stronę skrócenia.

Należy szybko zareagować aby nie doprowadzić do asymetrii, skrzywień kręgosłupa i nie spowalniać rozwoju motorycznego dziecka. Lekarz zaleci ćwiczenia, masaże oraz rehabilitację. Dzięki systematycznym ćwiczeniom efekty rehabilitacji pojawią się szybko. Najczęściej używanymi metodami są NDT Bobath lub Vojty.

OPÓŹNIENIE ROZWOJU PSYCHORUCHOWEGO

Na rozwój psychoruchowy składa się rozwój ruchowy i rozwój funkcji poznawczych. Opóźnienie funkcji ruchowym może świadczyć o chorobach układu nerwowego. Wczesne rozpoznanie i natychmiastowa rehabilitacja daje szansę na normalny rozwój psychofizyczny dziecka w przyszłości. Przyczynami opóźnienia w rozwoju psychoruchowym mogą być: wrodzone choroby układu nerwowego, choroby matki podczas ciąży (np. różyczka, toksoplazmoza), niedotlenienie podczas porodu, a także choroby o ciężkim przebiegu w pierwszych miesiącach życia.

Aby zaobserwować nieprawidłowości w poszczególnych etapach rozwoju niemowlęcia warto posłużyć się tzw. „kamieniami milowymi”, niektóre z nich tom. in.:

2-3 miesiąc – dziecko wodzi wzrokiem za przedmiotami i położone na brzuchu unosi głowę

7-8 miesiąc – dziecko samodzielnie siedzi

10-11 miesiąc – stoi w łóżeczku trzymając się poręczy

12-13 miesiąc – zaczyna samodzielnie chodzić.

Więcej informacji na temat kamieni milowych w rozwoju dziecka możecie znaleźć na naszym blogu:

https://www.mobilemed.pl/blog/rozwoj-kamienie-milowe/

https://www.mobilemed.pl/blog/rozwoj-dziecka/

W razie zauważenia jakichkolwiek nieprawidłowości należy natychmiast zgłosić się po poradę do lekarza rodzinnego i w razie potrzeby natychmiast rozpocząć rehabilitację. Ma to ogromny wpływ na prawidłowy rozwój ruchowy i intelektualny dziecka. Najczęściej stosuje się Metodę Integracji Sensorycznej i Metodę Vojty.

WZMOŻONE NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE

Wzmożone napięcie mięśniowe nietrudno jest zauważyć, a jego objawy często budzą niepokój wśród rodziców. Charakteryzuje się nienaturalnym prężeniem sie dziecka i wyginaniem do tyłu w literę C. Innymi objawami wzmożonego napięcia mięśniowego są:

  • gdy dziecko mocno zaciska piąstki i nie otwiera ich nawet podczas zabawy, kąpieli czy gdy jest ciepło,(po 3 m. ż)
  • ma bardziej napiętą jedną ze stron ciała albo zamiast leżeć swobodnie odchyla się ciągle w jedną stronę,
  • ma stale skrzyżowane nóżki,
  • w wieku 9 miesięcy próbuje stać, ale nie może utrzymać równowagi, ponieważ przeszkadzają mu skrzyżowane nóżki

Jeśli zauważysz takie objawy u swojego dziecka, zgłoś się do pediatry. Obejrzy on dziecko i zdecyduje czy skierować dziecko do neurologa. Neurolog przeprowadzi badanie i zdecyduje jaką metodę wykorzystać w terapii. Najczęściej wykorzystuje się terapię NDT Bobath i metodę Vojty.

ASYMETRIA UŁOŻENIOWA

Asymetria ułożeniowa sama w sobie nie jest chorobą, ale może być przyczyną poważnych kłopotów ze zdrowiem. Jest to sytuacja, w której dziecko układa się asymetrycznie na jedną stronę ciała np. odwraca główkę w tym samym kierunku.

Na początku jest to naturalny stan dla każdego noworodka jednak powinien z niego wyrosnąć pomiędzy 2 a 4 miesiącem życia. Charakterystycznym objawem asymetrii jest spłaszczona z jednej strony główka i nieumiejętność leżenia na brzuszku. Jest wiele przyczyn asymetrii ułożeniowej i są one bardzo różne. Jedną z przyczyn może być zbyt mała ilość wód płodowych, inną kręcz szyi lub uszkodzenie splotu barkowego.

Jednak niezależnie od przyczyn, należy jak najszybciej rozpocząć rehabilitację aby jak najbardziej zminimalizować opóźnienia w rozwoju ruchowym i zapobiec wadom postawy. Najczęstszą metodą wykorzystywaną w rehabilitacji asymetrii ułożeniowej jest metoda NDT Bobath, która pozwala wyrównać pracę mięśni i regulować napięcie mięśniowe.